Cốm dẹp đặc sản An Giang

Bạn thích bài này ?
Gặp nếp đỏ lá gai đem về đạp lấy hột rồi đưa vào chảo rang. Khi nếp nổ lách tách bắc cối giậm. Người Khmer dùng cối bồng, người Kinh dùng cối giã để giậm. Dân miệt giồng hay dùng bao bố để trên ván giậm, cứ một người giậm, một người trộn. Nếu dùng bao bố một người giậm, hai người cầm hai đầu bao, lúc lắc theo nhịp chày. Khi hạt cốm dẹp đều, được sàng sẩy cho sạch trấu.

Ảnh mô tả

Gặp nếp đỏ lá gai đem về đạp lấy hột rồi đưa vào chảo rang. Khi nếp nổ lách tách bắc cối giậm. Người Khmer dùng cối bồng, người Kinh dùng cối giã để giậm. Dân miệt giồng hay dùng bao bố để trên ván giậm, cứ một người giậm, một người trộn. Nếu dùng bao bố một người giậm, hai người cầm hai đầu bao, lúc lắc theo nhịp chày. Khi hạt cốm dẹp đều, được sàng sẩy cho sạch trấu.

Dân trong Nam, nhất là dân thành phố thích trộn cốm dẹp với một ít nước dừa, trộn sợi dừa rám – loại có thể cạy bằng đũa bếp, thêm ít đường. Khi cốm thấm đều dẻo thêm, dân Khmer chuộng đường thốt nốt. Nếu trộn cốm mà thiếu đường thốt nốt, hương vị cũng đổi khác.Cốm có thể “dự trữ” khá lâu nhưng không sao nhịn được.

Giờ đây nếp dẻo không còn giống thơm dẻo như ngày nào. Nếp “thần nông”không giữ được cái chất cốm dẹp xa xưa – Nếp dẻo mà bác Ba Phi khoe cách đây hàng chục năm “dẻo đến mức làm bánh ít, gõ dính tay, rải mạnh dính cột nhà, chó táp dính răng giãy hoài không ra, đến chừng thoát được răng dính trên cột nhà” thì nay đã hiếm.

Mỗi năm cứ đến ngày rằm tháng 10 âm lịch, đồng bào dân tộc Khmer lại náo nức vào hội Ooc-om-Bok tức là lễ hội cúng trăng. Lễ này được tiến hành vào đêm rằm tháng 10 hàng năm nhằm tưởng nhớ và tạ ơn. Mặt trăng vốn được người Khmer coi như vị thần điều động mùa màng trong suốt năm. Thức cúng đặc biệt là cốm dẹp còn có nhiều đồ cúng khác.

Có nhiều sự tích về lễ cúng trăng. Từ xa xưa, dân tộc Khmer vốn chuyên nghề làm nông theo hai mùa trong năm. Hai mùa này được tính theo vòng quay trái đất với mặt trăng.

Ngày 15 tháng 10 âm lịch là ngày cuối cùng của mùa mưa và bắt đầu vào mùa khô cũng là thời điểm thu hoạch mùa màng hoa màu, trong đó có lúa nếp sơm nhất và để nhớ ơn mặt trăng đem sản vật mùa màng đến cho con người, nên họ đã hái lúa nếp còn xanh giã thành cốm dẹp, với các hoa mầu khác để cúng trăng.

Đêm cúng trăng, trước khi mặt trăng lên tới đỉnh đầu, mọi người trong phun sóc tập trung tại khuôn viên chùa, từng nhà hoặc nơi công cộng nơi không có bóng cây che khuất ánh trăng để làm lễ.

Buổi lễ kết thúc vui vẻ bằng các màn múa hát cho tới đêm khuya. Có nơi còn tổ chức thả đèn gió, đèn nước (Loy Protip) rất độc đáo và đẹp mắt. Cùng với buổi lễ kết thúc dân phun sóc trai gái làng mang cốm dẹp ra mời nhau ăn và cũng là lúc so đọ xem cốm nhà ai dẻo, cốm nhà ai ngon nhưng cũng không có tuyên bố nhát nhì và cũng không có lệ treo giải thưởng.

Tục giậm cốm dẹp gần như người Kinh mùa thu nào cũng làm cốm để ăn với hồng mọng nhưng không có lễ nghi. Cốm làm chủ yếu để ăn trong gia đình nhân mùa cơm mới, dư thừa cũng mang bán cho nên đối với người Kinh mùa cốm cũng là mùa ẩm thực đáng nhớ trong đời người. Chẳng thế mà ở Hoài đã hình thành cả một làng cốm: Cốm làng Vòng.

Tin khác

Bình luận